Tiếp tục hành trình: Đi hái lá thuốc

Sau khi kết thúc bữa trưa ấm áp cùng gia đình chị Mẩy Trâm, chúng tôi tiếp tục hành trình lên rừng hái lá thuốc về nấu nước tắm- bài thuốc tắm cổ truyền của người Dao Đỏ.

Khi tôi hỏi chị Mẩy Trâm về việc nguồn lá đến từ đâu, chị chia sẻ rằng người dân đi rừng hái lá, một số loại thì có thể tự trồng. Với những gia đình chuyên bán kinh doanh thì sẽ tự trồng nhiều. Cũng may là người dân tự trồng, không thì tới một ngày các loại thuốc này cũng bị thất truyền bởi cạn kiệt nguyên liệu mất (đó là điều tôi quan tâm nhiều khi nói tới việc đi rừng hái lá thuốc)

Hái lá thuốc trên rừng, hôm nay tôi may mắn vì mọi người nói rằng tìm được loại cây hiếm

Thuốc người Dao Đỏ trị được rất nhiều loại bệnh, mỗi loại bệnh sẽ có bài thuốc riêng

Đồng bào dân tộc người Dao Đỏ như chị Mẩy Trâm được lên rừng hái lá cùng bố mẹ từ bé, chính vì vậy mà sớm nhận biết được từng loại cây thuốc. Hầu hết các loại đều có tên riêng theo tiếng Dao Đỏ, vậy nên tôi không nhớ được tên từng loại là gì.

Hầu như cả bản người dân Dao Đỏ đều là những thầy thuốc đích thực. Sau này có dịp tôi sẽ lên đây ở dài ngày hơn để được đi rừng cùng người dân và học hỏi. Chắc chắn học nhanh và thực tế hơn đi tới trường học rất nhiều (cười)

Nói về trải nghiệm đi rừng, quả thật con người ở đây giỏi quá, leo trèo đều giỏi, thực sự ngưỡng mộ. Và quả đúng là, tôi khi khắp nơi trên đất nước mình, thấy ở địa hình nào, khí hậu nào con người cũng có thể sinh sống- Từ sông nước tới rừng núi, từ nóng cho tới lạnh…- Quả là một sự thích nghi phi thường- điều mà chỉ bằng trải nghiệm thực tế, ta mới biết khả năng của chúng ta thực sự phi thường tới nhường nào.

Thoát khỏi vòng an toàn vốn có hàng ngày, ta sẽ khám phá ra con người phi thường bên trong mình!

Đi rừng trang bị đúng là chỉ mang theo ủng, dao phát, và đeo gùi trên lưng. Lần này do không biết nên chúng tôi chưa trang bị trang phục phù hợp. Không có đường mòn sẵn cho bạn đi qua, mà cứ chỗ nào có cây thuốc thì sẽ dùng dao phát đường để vào hái. Cứ vậy len lỏi theo từng ngóc ngách.

Có những bước chân tôi mất tới 5 phút không qua được, vì trơn trượt, cứ bước lên lại tụt xuống. Cuối cùng, phải nhờ sự trợ giúp của các chị mới leo qua được. Đoạn này tập trung vào nhiệm vụ nên tôi không leo quay lại được.

Đây là đoạn đường đẹp nhất hành trình

Chuyến đi kết thúc sớm khi đã đầy giỏ, 4người chỉ màng theo 1 gùi. Và vì không trang bị đủ đồ nghề đi rừng nên chúng hai chị chưa đưa chúng tôi tới khu rừng rậm. Chúng tôi có hẹn trước khi rời Sapa sẽ quay lại vào một ngày đẹp trời, trang bị đầy đủ đồ nghề, và sẽ lên rừng nơi rậm rạp hơn. Tôi cũng muốn học được từ các chị ít nhất là việc phân biệt cây lá ngón độc và các loại lá cây khác để sau này có vào rừng ở sẽ biết mà phân biệt (cười)

Chúng tôi quay trở lại về bản, về nhà chị Mẩy Trâm để chuẩn bị nước tắm. Về tới nhà thì được biết em gái chị Mẩy Trâm đã hái lá từ sáng để về kịp đun nước. Nước được đun trong chiếc lò to, và phải ninh liên tục trong 4-5 tiếng để lá thuốc ngấm ra nước.

Đun nước tắm trong 4-5 tiếng

Vậy là về nghỉ một lát chúng tôi đã có nước sẵn sàng để tắm rồi.

Nước được đưa ra chiếc bồn hỗ dạng hình trụ để ngâm mình, bạn có thể ngâm bao lâu tùy thích, tùy vào khả năng của mỗi người. Tôi được hướng dẫn là ngâm tới khi toát hết mồ hôi thì có thể ra ngoài lau người và mặc đồ lại.

Nước tắm đậm đặc, màu đen óng trong bồn tắm. Hơi bốc nghi ngút. Tôi nghe nói rằng ở các khu dịch vụ thường để nhanh được sử dụng, họ sẽ chuẩn bị sẵn nước cốt cô đặc để hòa vào tắm, vì vậy mà sẽ không được đậm đặc và nguyên bản như khi tắm ngay tại nhà dân.

Trải nghiệm tắm thú vị vô cùng. Tôi thả lỏng trong bồn nước lá nghi ngút hơi, cảm nhận rõ ràng từng bộ phận trên cơ thể, cảm nhận rõ từng nhịp tim: tim đập nhanh lên khi có cảm giác lâng lâng và rồi khi tôi thả lỏng và quay lại hơi thở, nhịp tim lại chậm lại, chậm lại.

Tắm xong cơ thể thoải mái và nhẹ nhõm, mọi căng nặng trong ngày khi lên nương về đều đã bay biến hết. Cả gia đình chị Mẩy Trâm cũng tắm. Chị bảo tôi rằng bình thường gia đình vẫn nấu nước tắm hàng tuần, từ khi dịch Covid thì tắm nhiều hơn để tăng cường miễn dịch. Nếu bạn lên tới Sapa thì nhất định nên tới Tả Phìn để trải nghiệm tắm lá ngay ở đây nhé!

Kết thúc ngày, tôi đã ở lại ăn tối cùng gia đình, và vẫn được chiêu đãi bằng những món ăn độc đáo từ rau củ hái tại vườn

Bữa tối ấm áp
Có sự góp mặt của các bạn nhỏ
Ấm áp quây quần bên bếp lửa

Vậy là kết thúc một ngày ý nghĩa với đầy trải nghiệm nơi đây. Trong vài ngày tới tôi sẽ quay lại để trải nghiệm trọn vẹn đi rừng và văn hóa của người Dao Đỏ.

Hẹn gặp bạn ở hành trình tiếp theo nhé!

Sapa, 4/1/2022

Julia Phương Hà

Leave a Reply

Your email address will not be published.